Kim dla ciebie jest Jezus?

,, Kim jest dla Ciebie Jezus?" - ,,Bogiem objawionym w ciele"

Niestety, tak twierdzi wielu na podstawie fragmentu biblijnego z listu 1 Tymoteusza 3:16, gdzie możemy przeczytać – w niektórych przekładach opartych na “Textus receptus” –  o objawieniu się Boga w ciele (gr. θεός ἐφανερώθη ἐν σαρκί).

,,A zaprawdę wielka jest tajemnica pobożności, że Bóg objawiony jest w ciele, usprawiedliwiony jest w duchu, widziany jest od Aniołów, kazany jest poganom, uwierzono mu na świecie, wzięty jest w górę do chwały” (Polska BG)  

Warto jednak zauważyć, że większość  przekładów oddaje ten werset tak jak w poniższych kilku znanych przykładach:

(BP v.1.6)  ,,Bo z całą oczywistością ujawnia się wielka tajemnica pobożności: Objawił się nam jako człowiek, Duch go potwierdził, ukazał się aniołom, ogłoszony został narodom, świat w Niego wierzy, do nieba został wzięty w chwale.”

(BT-2 v.1.4) ,,Ten, który objawił się w ciele …”

(BW v.1.2) ,,Ten, który objawił się w ciele, …”

(BWP v.1.2)  ,,Oto Ten, który przyszedł na świat jako zwykły człowiek …”

Jak łatwo zauważyć różnica dotyczy  słowa ,,Bóg” (gr. θεός) pojawiającego się w przekładach idących za Textus receptus, lub  ,,Ten” (gr. ὅς) idących za NESTLE-ALAND.

Textus Receptus jak również Nestle-Aland, to greckie Nowe Testamenty, które są podstawą do dalszych tłumaczeń na języki narodowe.

Tekst Textus Receptus  oparty jest  na późnych rękopisach, często z wprowadzonymi przez kopistów zmianami tekstu. 

Przekład ten, utracił przez to swoją znaczącą swego czasu pozycję jako podstawa do tłumaczenia tekstu biblijnego.

Tekst Nestle-Alanda jest natomiast na bieżąco aktualizowany zgodnie z najnowszymi odkryciami i poddawany krytyce tekstu.  

Nestle-Aland służy obecnie  jako podstawa dla większości współczesnych tłumaczeń Nowego Testamentu.  

Dla większości tłumaczeń podstawą jest obecnie Nestle-Aland poza Biblią Gdańską i jej pochodnymi, gdzie nadal króluje Textus Receptus.

Który tekst źródłowy jest poprawny?

Jednym z najstarszych rękopisów z wersją ,,Bóg” jest ,,Kodeks Athous Lavrensis” datowany na koniec IX wieku. 

Nie znajdziemy natomiast słowa ,,Bóg” w żadnym z manuskryptów sprzed ósmego wieku. 

Nie mówimy oczywiście o tych, w których naukowcy odkryli próby fałszerstwa, o czym możemy przeczytać chociażby w Wikipedii pod hasłem ,,Bóg objawiony w ciele“, do czego zachęcam.

,,Kodeks Synajski został poprawiony przez korektora w XII wieku. 

Tekst Kodeksu Aleksandryjskiego, Efrema i Kodeksu z Clermont również był modyfikowany przez korektorów. 

Zmiana ta uzgadniała tekst starożytnych rękopisów z tekstem normatywnym i była motywowana przesłankami natury dogmatycznej – Bóg dokonał inkarnacji.

Wariant θεός ἐφανερώθη mógł powstać przez przypadek, gdy ΟΣ błędnie zostało odczytane jako ΘΣ, tj. jako skrót od θεός (patrz nomina sacra). Mogła to być jednak także zmiana dokonana w pełni świadomie, mająca na celu dostarczenie rzeczownika dla sześciu następujących czasowników i tym samym motywowana potrzebami ortografii. 

Zdaniem Metzgera zachodzi też niewielkie prawdopodobieństwo, że zmiana była motywowana pobudkami natury dogmatycznej. […]

Wettstein, duchowny i teolog z Bazylei, podczas studiowania Kodeksu Aleksandryjskiego zauważył, że ligatura nad literami theta i sigma nadpisana została innym atramentem i inną ręką. 

Ponadto pozioma kreska wewnątrz litery theta nie była częścią tej litery, lecz plamką przebijającą się z drugiej strony karty pergaminu. 

Oznacza to, że w tym miejscu rękopisu Chrystus nie został nazwany Bogiem.”

Jak z tego tekstu wynika mamy tu do czynienia z korektą tekstu – by nie powiedzieć – zamierzonym fałszerstwem.

W trynitarnej koncepcji zwrot: ,,Bóg objawiony w ciele”, wpisuje się dobrze w dogmat o ,,Trójcy Świętej”. 

Problem w tym, że takiego zwrotu Pismo Święte nie zawiera.

Co mówi kontekst?

Warto również zwrócić uwagę na wewnętrzne świadectwo przemawiające za użyciem zwrotu ,,Ten”. 

Przeczytajmy ten werset z NBG i zastanówmy się nad sensem i logiką zastosowania zwrotu ,,Bóg”.

,,Oczywiście, wielka jest tajemnica pobożności; Bóg został objawiony w cielesnej naturze, został uznany za sprawiedliwego w Duchu, został ukazany aniołom, został ogłoszony wśród pogan, dał ludziom na świecie uwierzyć, został wzięty do góry w chwale.”

Przy takim tłumaczeniu pojawia się kilka trudnych pytań.

1)Czy o Bogu można powiedziec, że został uznany za sprawiedliwego (usprawiedliwionego w duchu)?

2)A co powiemy o zwrocie: ,,został ukazany aniołom“? 

Czy Bóg ukazany został aniołom, z którymi od ich stworzenia przebywa w niebie?

3)Na końcu czytamy, że: ,,został wzięty do góry w chwale” lub jak tłumaczą inne przekłady ,,został wzięty do chwały“.

Kto wziął Jezusa do chwały?  

Czyżby Bóg nie był zawsze w chwale?

Tak więc, wstawienie w ten werset słowa ,,Bóg” poprzez niektórych tłumaczy burzy wewnętrzne świadectwo tego wersetu.